فرسودگي شغلي امروزه براي بسياري از افراد شاغل، به وجود مي آيد. هر كس بنابر شغلي كه دارد، استرس و فشارهاي زيادي را تحمل مي كند، اين استرس هاي روزانه به مرور زمان تبديل به فرسودگي شغلي مي شوند. فرسودگي شغلي با علائمي همچون تحليل قوا، سرخوردگي و گوشه گيري خود را نشان مي دهد. ادامه اين وضعيت عواقب جدي مثل تعويض مكرر شغل، غيبت هاي زياد، كاهش كيفيت كار، كاهش درآمد، به خطر افتادن سلامت رواني فرد و غيره را به همراه دارد. اقدامات به موقع براي مقابله با فرسودگي مانع از پيچيده شدن مسائل و حل راحت تر مسائل مي شود. به همين منظور اگر احساس مي كنيد كه از شغل خود راضي نيستيد و يا شغل تان تنها برايتان خستگي به جا مي گذارد، بهتر است هر چه زودتر براي موفقيت در زندگي به دنبال راه چاره اي باشيد.
براي دريافت مشاوره در زمينه اشتغال و مسائل مربوط به شغل مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع : فرسودگي شغلي | نشانه ها، علل و مقابله با فرسودگي شغلي
تعريف فرسودگي شغلي
به طور كلي فرسودگي شغلي ناشي از استرس هاي مربوط به شغل مي باشد. در برخي شرايط كاري فرد به دليل استرس و فشار موجود در كار دچار كارزدگي و رخوت مي شود و توان كاهش استرس شغلي را از دست مي دهد. در اين حالت فرد دچار نوعي بي تفاوتي شده و هيچ چيز او را به هيجان نمي آورد و يا رفتارهاي پرخاشگرانه نسبت به محيط شغلي از خود نشان مي دهد.
عوامل ايجاد كننده فرسودگي شغلي
ما مي دانيم فرسودگي شغلي توسط استرس ايجاد مي شود، اما اين استرس نيز ناشي از عوامل متعددي است. عوامل به وجود آورنده فرسودگي شغلي عبارتند از:
1- آشنايي نداشتن با اهداف سازمان محل كار
2- سختي و غير قابل انعطاف بودن قوانين محل كار
3- ارتباط از بالا به پايين سخت در سازمان هاي كاري
4- توجه نكردن مديران به كارگران و افراد رده پايين
5- ابهام در نقش فرد در سازمان و كاري هايي كه بايد انجام دهد
6- نارضايتي فرد از شغل و محل كار خود
7- كمبود شرايط و فرصت براي رشد فرد در زمينه كاري
8- تحميل كارهاي زياد به فرد كه توانايي انجام آن ها را ندارد
9- قبول نقش هاي متعدد و متعارض در سازمان
10- فقدان نظام ارزيابي عملكرد شغلي مناسب
11- ترجيح رابطه به ضابطه براي ارتقاي شغلي
12- عدم آموزش موثر و مناسب براي كاركنان
13- عدم همخواني بين حقوق و كاري كه فرد انجام مي دهد
14- محيط شغلي دلگير و غيرمفرح
مراحل فرسودگي شغلي
فرسودگي شغلي به تدريج و طي مراحلي اتفاق مي افتد كه به شرح زير مي باشد:
مرحله ماه عسل
در اين مرحله فرد با شور و شوق زياد كار خود را شروع مي كند و همه چيز خوب است. اما اگر كار با انتظار فرد هماهنگ نباشد، به تدريج شوق فرد از بين مي رود و كمبود انرژي آغاز مي شود تا حدي كه انرژي جسمي و رواني وي تحليل مي رود.
مرحله كم آوردن مايه
در اين مرحله فرد احساس مي كند كه براي انجام كار، ديگر انرژي لازم را ندارد، پس سعي مي كند از طريق خواب بيشتر و مصرف سيگار كمبود انرژي خود را جبران كند.
مرحله آغاز نشانه ها
در اين مرحله نشانه هاي جسمي و رواني نمود پيدا مي كنند. اين نشانه ها شامل اضطراب، افسردگي، خشم زياد، سردرد، خستگي مزمن، ترش كردن، درد معده و غيره مي شود.
مرحله بن بست
در مرحله بن بست، يعني مرحله آخر، هر لحظه ممكن است فرد شغل خود را از دست بدهد. با همكاران و مديران خود درگير مي شود و يا حتي در خانه با خانواده خود دچار مشكلاتي شود.
نشانه هاي فرسودگي شغلي
فرسودگي شغلي نشانه هاي متعددي در زمينه هاي مختلف زندگي ايجاد مي كند، هر كدام از اين نشانه ها به تنهايي مي توانند بر عملكرد شغلي و حتي روابط خارج از محل كار او هم تاثير بگذارند. در بسياري از مواقع با بروز نشانه هاي فرسودگي شغلي، فرد آن ها را ناديده گرفته و به بدتر شدن اوضاع دامن مي زند. با اقدامات به موقع و مراجعه به مشاوره روانشناسي مي توانيد از وخيم تر شدن شرايط پيشگيري كنيد. نشانه هاي فرسودگي شغلي را در چهار دسته طبقه بندي كرده ايم كه به شرح زير مي باشند.
نشانه هاي هيجاني
_ افسردگي
_ احساس درماندگي
_ بي علاقگي نسبت به شغل
_ احساس بي تفاوتي يا بيزاري
_ احساس دوري و غريبگي با ديگران
_ بدبيني و بي اعتمادي نسب به همكاران
نشانه هاي رفتاري
_ پرخاشگري
_ كناره گيري از ديگران
_ مشكل و درگيري با همكاران و خانواده
_ كاهش توانايي در انجام كار
نشانه هاي جسمي
_ احساس خستگي
_ دردهاي عضلاني
_ سردرد
_ مشكلات خواب
_ مشكلات گوارشي
_ سرماخوردگي هاي مكرر
نشانه هاي سازماني
_ ايجاد مشكل با ارباب رجوع
_ افزايش قانون شكني هاي سازمان
_ افزايش تعداد غيبت ها
_ افزايش حوادث در حين كار
رابطه فرسودگي شغلي و ويژگي هاي شخصيتي
طبق تحقيقات به طور كلي افرادي كه دچار فرسودگي شغلي مي شوند معمولا كمال طلب، رقابت جو و اهل پيشرفت هستند. همچنين اين افراد نسبت به زمان حساسيت بيشتري داشته و هدف هاي غيرواقعي و مبالغه آميزي براي خود مجسم مي كنند.
راه هاي بهبود و مقابله با فرسودگي شغلي
براي مقابله با فرسودگي شغلي بايد در محيط كار خود تعادل ايجاد كنيد. براي رسيدن به اين منظور مي توانيد از راهكارهايي استفاده كنيد. اما اگر باز هم احساس خستگي و نارضايتي از شغل خود داريد، با يك مشاوره روانشناسي در زمينه كسب و كار و انتخاب شغل مناسب صحبت كنيد.
_ كاهش استرس هاي مربوط به شغل
_ تغيير شغل و محيط شغلي
_ به كارگيري تكنيك هاي مديريت زمان
_ يادگيري روش هاي موثر براي انجام بهتر كار
_ استفاده از روش هاي مراقبه يا مديتيشن براي كاهش استرس
_ تغيير نگرش نسبت به شغل
_ پرهيز از كارهايي كه توان انجام آن ها را در خود نمي بينيد
_ شناخت توانايي ها و رها كردن هدف هاي غيرممكن
_ ايجاد روابط دوستانه با همكاران
براي دريافت مشاوره در زمينه اشتغال و مسائل مربوط به شغل مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع : فرسودگي شغلي | نشانه ها، علل و مقابله با فرسودگي شغلي