آلفرد آدلر از جمله روانشناسان معروف اتريشي است كه بر جنبه اجتماعي بودن انسان تاكيد زيادي داشت. همچنين منبع اصلي انرژي و انگيزه هاي انسان را ميل به قدرت مي دانست. او معمولا اولين پيشرو در گروه روانشناسي اجتماعي در روانكاوي معرفي ميشود و نظريهاي را ارائه داد كه «علايق اجتماعي» نقش اصلي آن بود. همچنين او تنها روانشناسي است كه يك گروه چهار نفري تشكيل داد كه اين گروه به نام او ناميده ميشود.
براي دريافت مشاوره در زمينه يادگيري نظريه آلفرد آدلر مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
زندگي آلفرد آدلر
آلفرد آدلر در يك خانواده ثروتمند در حومه وين اتريش به دنيا آمد. او خودش را شخصي زشت و كوچك اندام مي دانست. آدلر با پدرش رابطه صميمانه تري داشت و شايد مثل يونگ، بعدها به همين علت با مفهوم عقده اديپ مخالفت كرد چرا كه در تجربه هاي دوره كودكياش منعكس نشده بود. آدلر در دوران كودكي سخت كار ميكرد كه پيش همسالانش محبوب باشد و به همين دليل به تدريج كه بزرگتر شد، احساس عزت نفس و پذيرش از سوي ديگران داشت.
آلفرد آدلر ابتدا دانشآموز ضعيفي بود. معلمش به پدر او گفت كه اين پسر براي هيچ شغلي جز شاگرد كفاشي مناسب نيست. اما آدلر با پشتكار، خود را از پايينترين سطح كلاس بالا كشيد و از نظر اجتماعي و تحصيلي تلاش كرد تا عقبماندگيها و حقارتهايش را مغلوب كند. نظريه احساس حقارت كه هسته اصلي نظام او را تشكيل مي دهد، بازتاب مستقيم تجربه اوليه اوست.
آدلر در سال هاي بعد نظريهاي درباره شخصيت مطرح كرد كه از جهات زيادي با نظريه فرويد فرق داشت و تاكيد فرويد بر عوامل جنسي را مورد انتقاد قرار داد.
همچنين آلفرد آدلر به عنوان پزشك در جنگ جهاني اول در ارتش خدمت كرد و بعد از آن كلينيكهاي راهنماي كودكان در مدارس وين توسط او راه اندازي شد. نهايتا درحالي كه براي سخنراني مهمي در سفر بود، در ابردين اسكاتلند درگذشت.
ويِژگي هاي اصلي نظريه آلفرد آدلر
آدلر بر عكس فرويد اعتقاد داشت انگيزه اصلي رفتارغريزه ها ميباشند و بر خلاف يونگ كه رهبر انسان را صورت هاي ازلي مي دانست، بر جنبه اجتماعي بودن انسان تاكيد زيادي داشت. همچنين معتقد بود كه منبع اصلي انرژي و انگيزه هاي انسان ميل به قدرت است و مكانيسم واپسزني فرويد را رد كرد. او اميال پرخاشگرانه را جانشين اميال جنسي كه مورد تاكيد فرويد بود قرار داد.
ويژگي هاي اصلي نظريه آدلر عبارتند از
- اصل برتري جويي
- سبك زندگي
- اصل حقارت
- خودآگاهي
- ترتيب تولد
- علاقه اجتماعي
- خود خلاق
- غايت و هدف زندگي
براي آگاهي بيشتر در زمينه سبكهاي زندگي كليك كنيد.
نظريه هاي آلفرد آدلر
احساس حقارت
آدلر اعتقاد داشت كه همه افراد در تجربههاي اوليه خود دچار احساس ضعف و ناتواني ميشوند. كودك متوجه مي شود كه در اطراف او، انسان هاي مستقل و نيرومند زندگي ميكنند كه به اختيار خود، كارهايشان را انجام مي دهند اما او نياز زيادي به ديگران دارد. بنابراين احساس حقارت در او پديدار مي شود. كودك براي غلبه بر اين حس آزاردهنده و جبران حقارتهايش (چه واقعي چه خيالي) تلاش ميكند به برتري برسد.
آلفرد آدلر معتقد بود احساسهاي حقارت ضروري هستند چون باعث به وجود آمدن انگيزه اساسي براي تلاش، رشد، پيشرفت و موفقيت ميشوند و باعث ترقي انسان است.
عقده حقارت
زماني كه شخص نتواند احساس حقارتش را مغلوب كند، اين حس تقويت و تشديد مي شود و باعث شكلگيري عقده حقارت در او ميشود. او اين موقعيت را "ناتواني در حل مشكلات زندگي" تعريف ميكند. آدلر معتقد است كه عقده حقارت از سه راه ميتواند در فرد شكل بگيرد
حقارت جسماني
كودكي كه ضعف يا نقص جسماني دارد ممكن است كه ناتوانياش را در مدار توجه قرار دهد و براي كسب توانايي برتر تلاش كند. اگر اين تلاشهاي جبراني موفقيتآميز نباشند، عقده حقارت در فرد شكل ميگيرد.
لوس كردن
كودكان نازپرورده به اين علت كه چيرگي بر مشكلات و سازگاري با ديگران را ياد نگرفتهاند، هنگامي كه در زندگي با مانعي برخوردند، به اين نتيجه ميرسند كه ناتواني خود آنها موجب ناكامي شان شده است و دچار عقده حقارت ميشوند.
براي آگاهي بيشتر در مورد چگونه از لوس شدن كودك جلوگيري كنيم كليك كنيد.
ناديده گرفتن
كودكي كه به علت بيتفاوتي و عدم توجه والدين يا حالت خصمانه آنها، نيازهاي عشق و ايمنيشان ارضا نشده، احساس بيارزشي ميكنند و عقده حقارت در آنها شكل ميگيرد.
عقده برتري
آلفرد آدلر بيان كرد كه اين احتمال وجود دارد كه شخص در مقابل احساس حقارتش، به جبران بيش از اندازه تمايل داشته باشد و دچار عقده برتري شود. در اين حالت فرد به زورگويي و سلطهجويي گرايش دارد و تصورات اغراق آميز از خودش نشان ميدهد.
اصل برتري جويي
آدلر "برتري جويي" را اصليترين انگيزه زندگي و عامل مهمي براي وحدت شخصيت، كوشش در بهتر و كاملتر شدن شخص ميداند. آدلر اعتقاد دارد كه انسانها در سراسر زندگي خود، براي رسيدن به كمال تلاش ميكند.
ترتيب تولد
آدلر ترتيب تولد را يكي از اصليترين عوامل موثر اجتماعي در دوران كودكي مطرح كرد و مدعي بود بر ماهيت سبك زندگي اش اثر ميگذارد. او اعتقاد داشت فرزندان اول كه توجه كامل والدين را كسب كرده اند، بعد از تولد فرزند دوم، خبري از عشق و توجه اوليه نيست. بنابراين دچار حسادت و احساس نفرت شده و ناامني شديد و خصومت زيادي نسبت به ديگران پيدا ميكنند. افراد منحرف، مجرم و روان رنجور در بسياري از موارد فرزندان اول خانواده هستند.
همين طور به اعتقاد آلفرد آدلر، فرزندان دوم معمولا رقابتجوتر و بلندپروازتر از خواهران و برادران شان هستند. رشد فرزندان آخر معمولا سرعت زيادي دارد و اگر خيلي نازپرورده شوند، احتمال دارد كه در بزرگسالي براي كنار آمدن با مشكلات زندگي دچار مشكل شوند.
تك فرزندها معمولا خودخواهتر از بقيه اند و در دوران بزرگسالي هم مثل كودكي شان شديدا به دنبال كسب توجه هستند. براي همين احتمال بيشتري وجود دارد كه ضربه هاي شديد رواني را متحمل شوند.
براي كسب اطلاعات بيشتر در زمينه روشهاي تربيت فرزند كليك كنيد.
علاقه اجتماعي
آدلر در اواخر عمر به اين نتيجه رسيد كه انسان ها اجتماعي به دنيا ميآيند و اجتماعي بودن خود را دوست دارد. همين علاقه اجتماعي در انسان ذاتي است و مثل ساير غرايز فطري نياز به تعليم و تربيت ندارد. ارتباط كودك با عالم خارج از طريق مادر و خانواده، سپس مدرسه و بالاخره در جامعه با مردم شكل ميگيرد. اين روابط باعث پرورش حس اجتماعي شدن و يادگرفتن احساس مسئوليت ميشود. همچنين احساس برتري جويي فرد به تدريج جنبه اجتماعي پيدا ميكند. مثلا فرد به مصالح اجتماعي و هم نوع دوستي فكر مي كند وآن ها را كاملا از خودش مي داند. به نظرآلفرد آدلر افرادي كه احساس علاقه اجتماعي ندارند، احتمال دارد به اشخاص نامطلوب اجتماعي مثل روان رنجور، مجرم و مستبد تبديل شوند.
انتقاد به نظريه هاي آلفرد آدلر
نظريه آلفرد آدلر همانند نظريههاي فرويد و يونگ نيز از سمت منتقدان مورد انتقاد قرار گرفت. منتقدان اعتقاد داشتند مفاهيم عقده حقارت، خود خلاق و برتري جويي در نظريه آدلر بيشتر جنبه ذهني داشت و به نظرعلمي اعتبار چنداني ندارد. اما بعد حائز اهميت و مهم در نظريه آدلر، تاكيد زياد بر عوامل اجتماعي و تاثير آن در شكل گيري شخصيت است.
براي دريافت مشاوره در زمينه يادگيري نظريه آلفرد آدلر مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع : آلفرد آدلر | آشنايي با زندگي و نظريه آدلر