آيا از روشهاي ايجاد انگيزه در نوجوانان آگاهي داريد؟ وقتي والدين از خودشان ميپرسند «چگونه به نوجوانم انگيزه بدهم» معمولا اين معني را دارد كه چگونه ميتوانم كاري كنم كه نوجوانم آن چه را كه من ميخواهم انجام دهد يا چكار كنم كه او در زندگي تعادل داشته باشد. نوجواني دوره بسيار حساسي است كه خود والدين هم آن را به اشكال متفاوتي تجربه كردهاند. انگيزه در نوجوانان از اهميت بسياري برخوردار است و قسمت عمدهاي از تصميمات آنها را شكل ميدهد. بنابراين ايجاد انگيزه در نوجوان يا پيشگيري از نااميدي و بي انگيزگي، نيازمند صبوري و دقت عمل والدين است. هر قدم اشتباه ممكن است در بي انگيزهتر شدن نوجوان موثر باشد. در اين مطلب به اصول و راههاي ايجاد انگيزه در نوجوانان ميپردازيم.
براي دريافت مشاوره در زمينه افزايش انگيزه در نوجوانان مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
انگيزه در نوجوانان | تعريف انگيزه
انگيزه، دليل اعمال، اميال و نيازهاي افراد است. همچنين انگيزه جهت گيري يك فرد در انجام يك رفتار و تكرار آن است. انگيزه از دو منبع ناشي ميشود. يا از ديگران و اتفاقات بيروني تأثير ميگيرد كه به آن انگيزه بيروني گفته ميشود، يا از درون فرد نشأت ميگيرد كه به آن انگيزه دروني ميگويند. انگيزه يكي از مهمترين دلايلي است كه باعث به حركت در آوردن فرد و انجام كاري ميشود. تسلط بر انگيزهها به فرد در رسيدن به سطوح بالايي از اهداف كه نيازمند تمرينات پايدار و ارادي هستند، بسيار اهميت دارد.
اهدافي مثل پزشكي، نوازندگي يا ورزش حرفهاي نياز به انگيزهاي قوي دارد. نوجواني دوراني حساس در زندگي است كه چالشها و بحرانهاي بسياري در آن وجود دارد. بيانگيزگي نيز يكي از اين چالشهاست. پيشنهاد ميكنيم براي درك بهتر نوجوانان به مقاله نوجوان مراجعه كنيد.
انگيزه در نوجوانان | علل بي انگيزگي در نوجوانان
براي روشهاي ايجاد انگيزه در نوجوانان يافتن علل بي انگيزگي اهميت دارد و به شما كمك ميكند تا با اصلاح و رفع آنها انگيزه خود و يا فرزند نوجوانتان را افزايش دهيد. برخي از اصليترين عللي كه شناسايي شدهاند، عبارتند از:
1. دليل محكم نداشتن
ممكن است نوجوان واقعا براي انجام كاري دليل پيدا نكند يا پاداش و مزاياي آن كار به اندازهاي نباشد كه او را مصمم و علاقه مند به انجام آن نشان دهد.
2. انگيزه در نوجوانان | اهداف بزرگ
اين مورد به اين معناست كه هدف مورد نظر آنقدر بزرگ و دست نيافتني به نظر ميرسد كه نوجوان از نگاه كردن به آن هم ميترسد. او سعي نميكند كه با مشكل رو به رو شده و غول را به پايين بكشد، فقط از آن ترسيده و فرار كردن را ترجيح ميدهد.
3. عدم اعتماد به نفس
ممكن است نوجوان به انجام كاري علاقه مند باشد اما واقعا به اين كه ميتواند آن را انجام دهد اعتقاد نداشته باشد. اين نوجوانان مدام در سرشان صدايي ميشوند كه ميگويد «تو نميتواني، پس سعي كردن بي فايده است.» در اين زمينه مقاله افزايش اعتماد به نفس در نوجوانان اطاعات مفيدي را در اختيارتان قرار ميدهد.
4. به سادگي خسته شدن
در زندگي راههاي زيادي براي رفتن و كارهاي زيادي براي انجام دادن وجود دارد. فكر كردن به همه آنها در بهترين حالت باعث استرس و در بدترين حالت باعث نابودي نوجوان و از بين رفتن انگيزه در نوجوانان ميشود. درگير شدن در مسيرهاي متنوع و پر تعداد فقط باعث خستگي شده و آن چيزي كه براي انجام جدي يك كار نياز است، يعني جرقه و محرك رفتن به يك مسير، هيچوقت به دست نميآيد.
5. مبتلا شدن به بيماري ترس
ترسيدن به طور ناخودآگاه انگيزههاي نوجوان براي انجام يك كار را از بين ميبرد. به اين معني كه او از شكست خوردن و شرمنده شدن پيش خودشان ميترسند. در اين گونه موارد فرد از موقعيتهاي ناشناخته و حتي موفقيت نيز ميترسد. علائم اين ترس شامل: به عقب انداختن يك وظيفه، اضطراب، مقاومت براي انجام ندادن و نگراني شديد است. ترس و استرس ارتباط بسيار نزديكي با يكديگر دارند و منجر به بيانگيزگي در نوجوانان ميشود. براي كسب اطلاعات بيشتر در زمينه درمان استرس در نوجوانان كليك كنيد.
6. سبك زندگي ناسالم و عوارض آن
در اين مورد نوجوان دچار خستگي و كندي بيش از حد ميشود. همچنين دردهاي جسمي آزار دهنده، تيرگي و ابهام در تفكر و اشكال در تمركز آنها را آزار ميدهد. برخي راههاي سالم زندگي كردن شامل موارد زير است و باعث افزايش انگيزه در نوجوانان ميشود.
- خواب كافي و به موقع (7-8 ساعت در شب)
- ورزشي كه منجر به عرق كردن شود
- خوردن صبحانه سالم
- لذت بردن از غذا و طعم آن و عدم انجام كارهايي مثل چك كردن موبايل يا تماشاي تلويزيون هنگام غذا
- تغذيه سالم و پرهيز از مواد غذايي مضر
- محدوديت در استفاده از محركهايي مثل نيكوتين، الكل و كافئين (براي دريافت اطلاعات در زمينه اعتياد به الكل كليك كنيد.)
7. تعيين كردن اهداف به شكل خيلي بزرگ يا خيلي كوچك
در اين مورد يا اهداف انقدر كوچك تعيين ميشود كه فرد را از منطقه راحتي و آسايش خود خارج نميكند و موفقيت در آنها اثر مثبت چنداني ندارد، يا انقدر بزرگ و زياد تعيين ميشوند كه نوجوان نميداند چگونه بايد با آنها برخورد كند و باعث تخريب اعتماد به نفس او خواهد شد. زماني كه اعتماد به نفس تخريب شود، فرد به تواناييهاي خود باور ندارد و انگيزه و اميدي نيز براي انجام كار شكل نميگيرد. پيشنهاد ميكنيم مقاله اعتماد به نفس را مطالعه كنيد.
8. بي تابي و بي قراري
اين مورد به اين معناست كه رسيدن به هدف خيلي بيشتر از حدي كه نوجوان فكر ميكرد طول ميكشد. اين بي تابي و بي قراري در اكثر مواقع باعث ترك كردن مسير رسيدن به هدف و در نهايت شكست و بي انگيزگي ميشود.
راهكارهاي افزايش انگيزه در نوجوان
تشويق كليد ايجاد انگيزه در نوجوان است اما بايد به روش درست و در جاي درست از آن استفاده شود. چند مورد از ابزار درست تشويق و پرورش فرزند كه در ادامه آمدهاست، به گونهاي طراحي شده كه بتوانيد به شيوه درست نوجوان را تحريك و تشويق كنيد.
1. با تعريف و تمجيد انگيزه را در نوجوانان افزايش دهيد
نوجوان زماني كه احساس خوب بودن كند، بهتر رفتار ميكند. تعريف كردن از نوجواناني كه در اكثر مواقع به طور دائم بخاطر عملكردشان مورد نقد و سرزنش قرار ميگيرند بسيار در تقويت انگيزه آنها مؤثر است. نديده شدن كارهاي مثبت توسط والدين، نوجوان را نسبت به ادامه آن روند نااميد و بي انگيزه ميكند. يكي از راههاي مثبت در اين زمينه برگزار كردن جلسات خانوادگي است.
سعي كنيد به نوجوان اجازه ابراز خود و نظراتش را بدهيد و پس از شنيدن راهكارهاي مثبت، از او تشكر كنيد. از آنها در مورد كارهايي كه ميخواهند انجام دهند سوال كنيد و اجازه بدهيد به منحصر به فرد بودن خود پيببرد. همچنين از تحقير نوجوان بپرهيزيد.
2. براي ايجاد انگيزه در نوجوانان شوخ طبع باشيد
نوجوانان از شوخي خيلي بيشتر از نصيحت و نق زدن خوششان ميآيد. اشتباهات و كوتاهيهاي آنها را با رفتار يا دستورات طنز آميز به آنها گوش زد كنيد. قطعا از سركوفت زدن و تخريب كردن و تحقير كردن آنها نتيجه مثبت تري خواهيد ديد. براي اطلاع از تأثيرات تحقير نوجوان كليك كنيد.
3. با آنها قرار داد ببنديد يا از ژتون تشويقي استفاده كنيد
با آنها قرار داد ببنديد كه اگر آن كار را انجام دهي به اين پاداشها ميرسي. به عنوان مثال اگر كودك و نوجوان شما يك هفته به طور منظم ورزش كرد يا صبحانهاش را كامل خورد، به او قول يك وعده فست فود بدهيد و به قول خود عمل كنيد. يا مثلا براي هر ساعت استفاده كمتر از موبايل، به او ژتون بدهيد و براي هر تعداد ژتون، جايزه مشخص و در دسترسي تعيين كنيد.
همچنين اگر نوجوان خواست چيزي از شما قرض بگيرد، از او وثيقه دريافت كنيد و در صورت برگرداندن آن قرض به طور كامل، وثيقه را به او برگردانيد. همه اين تكاليف و قرار دادها، به نوجوان يك سبك زندگي هدفمند و نتيجه بخش را آموزش ميدهد كه هم براي پيشگيري از بي انگيزگي و هم براي رهايي از آن بسيار موثر خواهد بود.
4. انگيزه در نوجوانان از طريق مشاركت
يادگيري عاملي مؤثر در ايجاد انگيزه در نوجوانان است. سعي كنيد براي نوجوان چالش ايجاد كنيد و پس از انجام صحيح هر چالش، مهارت جديد را به او ياد بدهيد يا سطح بالاتري از مهارت قبلي را در اختيار او بگذاريد. سعي كنيد در اين مورد بسيار حساس و با دقت عمل كنيد، هر شكست به منزله نااميدي است. پس سعي كنيد چالشها را نسبت به توانايي فرزندتان طراحي كنيد تا عطش يادگيري در او زنده بماند.
5. حل كردن مشترك مسائل با نوجوان
در اين مورد 4 مرحله وجود دارد:
- نوجوان مشكلات و اهداف خود را بيان كند.
- والدين مسائل و اهداف خود را بيان كنند.
- اگر اهداف و طرز فكر والدين از هم دور است، دوطرف از بارش فكري و بيان نظرات و راهكارهاي مختلف مد نظر خودشان، به يك راه حل مشترك برسند.
- در صورت عدم دست يابي به يك راه حل مشترك، مدتي از راه حل يكي از طرفين استفاده شود و در صورت نتيجه ندادن راه حل طرف مقابل امتحان شود.
نقش و تأثير والدين در افزايش انگيزه در نوجوانان
اين روشها سادهترين و سريعترين راههاي ايجاد انگيزه در نوجوانان است. در هر مورد، نوجوان نيازمند راهنمايي و آموزش والدين است و چيزي كه در اثر بخشي اين موارد مهم است، پيگيري، دقيق عمل كردن و صبور بودن براي رسيدن به هدف ميباشد. توسط اين روشها تحمل، مسئوليت پذيري، روشهاي درست حل مسئله، مهارتهاي زندگي و همكاري كردن را به نوجوان آموزش ميدهد و به او كمك ميكند در شرايط مختلف، بهترين تصميمها را اتخاذ كند و آينده روشن تري پيش روي خودش ببيند. براي اطلاع از مهارت حل مسئله كليك كنيد.
گاه ارتباطات غلط و غير صميمانه والدين با نوجوانان در بيانگيزگي و افزايش چالشهاي اين دوران تأثير دارد و والدين نميتوانند با وجود اعمال روشهاي ذكر شده انگيزه را در فرزندان خود افزايش دهند؛ در اين زمينه مراجعه به مشاوره خانواده و مشاوره تحصيلي ميتواند بهترين راهحل موجود باشد.
براي دريافت مشاوره در زمينه افزايش انگيزه در نوجوانان مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع : راه هاي ايجاد انگيزه در نوجوانان