همه افراد ممكن است در طول دوران زندگي انواع مختلفي از ترس و فوبيا را تجربه نمايند. در واقع ترس واكنش طبيعي به موقعيتهاي تهديد آميز و ترسناك است كه براي انسان جنبه حفاظتي دارد. اما اگر اين ترس حالت افراطي پيدا كند، يك اختلال رواني محسوب ميشود. فوبيا ترس، استرس يا اضطراب فراگير و مختل كنندهاي ست كه به واسطه محركي كه به خودي خود ترسي ندارد ايجاد ميشود. افراد مبتلا به فوبيا متوجه غير منطقي بودن ترس خود هستند، اما نميتوانند بر آن غلبه كنند. متاسفانه اين اختلال كاركردهاي فردي و اجتماعي تان را به شدت مختل ميكند. اين آسيب رواني، شايع ترين اختلال در ميان زنان و دومين اختلال رايج در ميان مردان است. با اين حال با توجه به شيوع بالاي بيماري، آشنايي با نشانهها، تشخيص و درمان فوبيا حائز اهميت است.
منبع: فوبيا
همه افراد ممكن است در طول دوران زندگي انواع مختلفي از ترس و فوبيا را تجربه نمايند. در واقع ترس واكنش طبيعي به موقعيتهاي تهديد آميز و ترسناك است كه براي انسان جنبه حفاظتي دارد. اما اگر اين ترس حالت افراطي پيدا كند، يك اختلال رواني محسوب ميشود. فوبيا ترس، استرس يا اضطراب فراگير و مختل كنندهاي ست كه به واسطه محركي كه به خودي خود ترسي ندارد ايجاد ميشود. افراد مبتلا به فوبيا متوجه غير منطقي بودن ترس خود هستند، اما نميتوانند بر آن غلبه كنند. متاسفانه اين اختلال كاركردهاي فردي و اجتماعي تان را به شدت مختل ميكند. اين آسيب رواني، شايع ترين اختلال در ميان زنان و دومين اختلال رايج در ميان مردان است. با اين حال با توجه به شيوع بالاي بيماري، آشنايي با نشانهها، تشخيص و درمان فوبيا حائز اهميت است.
منبع: فوبيا
انواع فوبيا هاي خاص
فوبيا هاي خاص انواع گوناگوني دارند. ممكن است فرد همزمان به چند فوبيا مبتلا باشد ولي به طور كلي فوبياها به پنج طبقه تقسيم ميشوند.
1) فوبياي حيوانات
در طبقه فوبيا حيوانات، محركي كه فوبيا را ايجاد ميكند، حيوانات هستند. حتما لازم نيست فرد در مواجهه واقعي با حيوان قرار بگيرد. ديدن تصاوير و يا حتي تصور كردن حيواني كه فرد از آن فوبيا دارد نيز موجب واكنش اضطرابي ميشود. 9 تا از شايع ترين فوبياهاي حيوانات شامل موارد زير هستند. براي آشنايي بيشتر با فوبياي حيوانات كليك كنيد.
1) ترس از عنكبوت يا Arachnophobia
2) ترس از مار يا Ophidiophobia
3) ترس از زنبور يا Spheksophobia
4) ترس از پرنده يا Ornithophobia
5) ترس از موش يا Musophobia
6) ترس از ماهي يا Ichthyophobia
7) ترس از سگ يا Cynophobia
8) ترس از سوسك يا Entomophobia
9) ترس از گربه يا Entomophobia
2) فوبياي محيط هاي طبيعي از جمله انواع فوبيا ها
در فوبياي محيط هاي طبيعي فرد مبتلا از پديدههاي طبيعي ميترسد. شايعترين اين فوبياها موارد زير را در بر ميگيرد.
- ترس از ارتفاعات يا Acrophobia
- ترس از طوفان و رعد و برق يا Astraphobia
- ترس از آب يا Aquaphobia
براي شناخت بيشتر درباره ترس از ارتفاع و ترس از آب كليك كنيد.
3) فوبياي خون، تزريق و جراحت يا (BII)
در فوبياي خون كه تقريبا در 3 تا 4 درصد جمعيت روي ميدهد، فرد از ديدن خون و يا هر فرايندي كه منجر به ديدن خون شود مانند تزريق، عمل جراحي، جراحت و... ميترسد. در نوع شديد اين فوبيا فرد از رفتن به مكانهايي كه احتمال ميدهد، در آنجا خون ببيند، مانند بيمارستان نيز پرهيز ميكند. اين افراد همواره تمايل دارند كه قرص و شربت استفاده نمايند و براي درمان و بهبودي وضعيت خود از آمپول پرهيز ميكنند.
براي آشنايي بيشتر با ترس از خون و ترس از آمپول كليك كنيد.
4) فوبياي اعمال و فرايند ها
در فوبياي اعمال و فرايندها، فرد مبتلا از اعمال و فرايندهاي مشخصي ميترسد كه به معروفترين آنها اشاره ميكنيم.
- ترس از بچه دار شدن (براي آشنايي بيشتر درباره ترس از بچه دار شدن كليك كنيد).
- ترس از رانندگي كردن يا Vehophobia
- ترس از پرواز يا Aerophobia
- ترس از زايمان (براي آگاهي درباره ترس از زايمان كليك كنيد).
- ترس از بودن در مكان هاي بسته مانند آسانسور يا Claustrophobia
- ترس از بودن در مكان هاي باز و شلوغ يا Agoraphobia (براي اطلاع درباره آگورافوبيا كليك كنيد).
- ترس از سخنراني در جمع (براي آشنايي بيشتر درباره ترس از سخنراني در جمع كليك كنيد).
- ترس از موقعيتهاي اجتماعي (براي آگاهي بيشتر درباره فوبياي اجتماعي كليك كنيد).
براي آشنايي با ترس از رانندگي ، ترس از پرواز و كلاستروفوبيا كليك كنيد.
5) ساير فوبيا ها
از جمله ترس از اشيا و احساسات ديگر ميتوان به موارد زير اشاره داشت:
- ترس از دكمه يا Koumpounophobia
- ترس از دلقك يا Coulrophobia
- ترس خفگي Pseudodysphagia
- ترس از تهوع داشتن يا Emetophobia
- ترس از مسابقه (براي آشنايي بيشتر با ترس از مسابقه كليك كنيد).
- ترس از شكست (براي شناخت بيشتر با ترس از شكست كليك كنيد).
- ترس از طرد شدن (براي اطلاعات بيشتر با ترس از طرد شدن كليك كنيد).
- ترس از موفقيت (براي آگاهي بيشتر با ترس از موفقيت كليك كنيد).
- ترس از تعهد در رابطه (براي اطلاع بيشتر با ترس از تعهد در رابطه كليك كنيد).
- ترس از گذشته و آينده (براي آشنايي بيشتر درباره ترس از گذشته و ترس از آينده كليك كنيد).
انواع فوبيا هاي فرعي
فوبياهاي فرعي در راهنماي تشخيصي آماري بيماري هاي رواني (DSM) به صورت رسمي وجود ندارند، اما نيازمند توجه باليني هستند. معروف ترين اين فوبياها موارد زير را دربر ميگيرد.
- ترس از حفرههاي نامتقارن يا Trypophobia
- ترس از مرگ يا Thanatophobia
- ترس از تنها بودن يا Monophobia
- ترس از تاريكي يا Nyctophobia
براي اطلاع بيشتر درباره ترس از مرگ و ترس از تاريكي كليك كنيد.
انواع فوبيا در بستر فرهنگ
تفاوت هاي فرهنگي، ميتواند عاملي تاثير گذار در ابتلا به انواع فوبيا باشد. به عنوان مثال در مورد فوبياي حيوانات، در جوامع غربي ترس از عنكبوت شايع تر است، در حالي كه در جوامع شرقي مانند ايران و هند ترس از سوسك بيشتر مشاهده ميشود. فوبياهايي نيز وجود دارد كه مختص به يك فرهنگ خاص است كه به معروف ترين آنها اشاره ميكنيم.
1- تاي جين-كيوفو شو: نوعي سندروم ژاپني است كه ويژگي آن ترس از خجالت زده كردن ديگران و توهين به آن هاست.
2- زار: يعني ترس از تسخير شدن توسط ارواح خبيثه. اين ترس ميتواند با علائمي مانند فرياد زدن و كوبيدن سر به ديوار همراه باشد. اين فوبيا مخصوص آفريقاي شمالي و خاورميانه است.
3- كورو: مشخصه اصلي اين فوبيا اضطراب ناگهاني و شديد از اينكه آلت تناسلي عقب نشيني كرده و وارد بدن شود و منجر به مرگ شود. اين نوع فوبيا در مالزي، چين و تايلند شايع است.
براي اطلاع بيشتر درباره فوبياي خاص كليك كنيد.
روش هاي درماني انواع فوبيا
فوبياها، طبقه اي از اختلالات اضطرابي هستند كه ميتوانند مشكلات عمده اي در زندگي شما ايجاد كنند و عملكرد زندگي تان را به طور جدي مختل كنند. درمانهاي روان شناختي مانند شناخت درماني، حساسيت زدايي منظم، مواجهه درماني و ريلكسيشن يا ديگر روشهاي آرميدگي در درمان فوبيا بسيار سودمند هستند. با دريافت مشاوره روانشناسي ميتوانيد بدون نگراني از مورد قضاوت واقع شدن يا ترس عدم پذيرش، در مورد مشكل فوبياي خود صحبت كنيد و توصيههاي درماني را دريافت كنيد. توجه داشته باشيد كه فوبياها ميتوانند عملكرد شما را در زمينههاي مختلفي از جمله تحصيلي، شغلي و روابط بين فردي با مشكل مواجه كنند پس درمان و مداخله بهنگام از اهميت بالايي برخوردار است. براي آگاهي درباره اختلالات اضطرابي كليك كنيد.
در صورتي كه مايل هستيد درباره روشهاي مختلف درمان اطلاعات مناسبي كسب كنيد و نسبت به مشكل خود و يا اطرافيانتان بهترين راهكارها را انتخاب كنيد ميتوانيد از مشاوران ما در مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي به صورت تلفني و حضوري خدمات دريافت نماييد. اين مركز با داشتن مشاوراني برجسته اين امكان را براي شما فرآهم آورده است تا در كمترين زمان ممكن بتوانيد به درمان مشكلات خود از جمله فوبياها و مشكلات اضطرابي بپردازيد.
براي آگاهي از روند دريافت مشاوره كنترل استرس و اضطراب و درمان فوبيا كليك كنيد.
سوالات متداول
همسرم به شدت وسواسي است و مدام همه جاي خانه را ميشويد و تميز ميكند. در صورتي كه مكاني آلوده باشد با استرس و اضطراب زيادي مواجه ميشود مشكل چيست؟
يكي از انواع فوبياها ترس از آلودگي است. فرد مبتلا همواره در مواجهه با مكاني آلوده اضطراب زيادي را تجربه ميكند. همچنين اين مسئله عمكلرد او را در زمينههاي مختلفي با مشكل مواجه ميكند. با اين حال بايد براي تشخيص دقيق تر مشكل لازم است تا به يك متخصص و روانشناس مراجعه كنيد.
براي آشنايي با فوبياي آلودگي كليك كنيد.
آيا فوبيا به خودي خود و به مرور درمان ميشود؟
خير. گاهي شدت فوبياها به گونهاي است كه يك اختلال رواني محسوب ميشود و لازم است تا فرد در اولين زمان ممكن درمان شود. همچنين فوبيا ميتواند اختلالات رواني ديگري را نيز به وجود آورد و عملكرد و زندگي فرد را در همه زمينهها مختل نمايد. به همين دليل بسيار اهميت دارد كه فرد قبل از وخيم شدن اوضاع درمان گردد.
براي آشنايي بيشتر با اختلالات رواني كليك كنيد.
براي دريافت مشاوره در زمينه تشخيص فوبيا و درمان انواع فوبيا مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع: فوبيا