استرس سخنراني از جمله اختلالات اضطرابي است كه تا زماني كه فرد مجبور به سخنراني نباشد، متوجه وجود چنين مشكلي نميشود. سخنراني در جمع يكي از مهارتهايي است كه باعث پيشرفت و ارتقاي شغلي و تحصيلي ميگردد. موفقيت در كسب و كار نياز به داشتن مهارتهاي ارتباطي دارد. كساني كه بتوانند نقاط ضعف خود را كشف كرده و راهي براي از بين بردن اين نقاط بيابند، سريعتر و راحتتر ميتوانند به اهداف خود در زندگي برسند. شايد با خود بگوييد "استرس و اضطراب سخنراني مسئله بغرنج نبوده و تاثيري بر روال زندگي ام ندارد". اما آيا خودتان هم به گفته تان باور داريد؟ خوشبختانه براي استرس سخنراني درمانها و تمرينات متنوعي وجود دارد كه با به كارگيري آنها ميتوانيد بر اين معضل چيره شويد. در ادامه به شرح علل، نشانهها و درمان استرس و اضطراب سخنراني ميپردازيم.
منبع: استرس سخنراني
استرس سخنراني از جمله اختلالات اضطرابي است كه تا زماني كه فرد مجبور به سخنراني نباشد، متوجه وجود چنين مشكلي نميشود. سخنراني در جمع يكي از مهارتهايي است كه باعث پيشرفت و ارتقاي شغلي و تحصيلي ميگردد. موفقيت در كسب و كار نياز به داشتن مهارتهاي ارتباطي دارد. كساني كه بتوانند نقاط ضعف خود را كشف كرده و راهي براي از بين بردن اين نقاط بيابند، سريعتر و راحتتر ميتوانند به اهداف خود در زندگي برسند. شايد با خود بگوييد "استرس و اضطراب سخنراني مسئله بغرنج نبوده و تاثيري بر روال زندگي ام ندارد". اما آيا خودتان هم به گفته تان باور داريد؟ خوشبختانه براي استرس سخنراني درمانها و تمرينات متنوعي وجود دارد كه با به كارگيري آنها ميتوانيد بر اين معضل چيره شويد. در ادامه به شرح علل، نشانهها و درمان استرس و اضطراب سخنراني ميپردازيم.
منبع: استرس سخنراني
چرا استرس سخنراني مي گيريم؟
عوامل مختلفي در ايجاد استرس و اضطراب در زمان سخنراني نقش دارند كه ميتوانيد با شناخت و حل آنها تا حد زيادي استرس در حين سخنراني را كاهش دهيد. عوامل ژنتيكي در برخي افراد باعث بروز اضطراب سخنراني ميشود، به عبارت ديگر در خانواده كساني كه اضطراب دارند ممكن است يكي ديگر از اعضا نيز از اين مشكل رنج ببرد. محيط زندگي نيز تاثير زيادي در فرد ميگذارد، افرادي كه از كودكي با والدين و دوستان كمرو در ارتباط هستند در آينده نيز در انواع مهارتهاي زندگي شان نقص دارند.
داشتن تجربهاي ناخوشايند در زمينه صحبت در جمع نيز باورهاي فرد را تحت تاثير قرار ميدهد. كساني كه در گذشته توسط ديگران مورد سرزنش قرار گرفتند يا نمرهٔ خوبي نتوانستند كسب كنند و در سخنراني شكست خوردند؛ در معرض ابتلا به استرس سخنراني هستند. از آنجا كه عوامل رواني در بروز انواع اختلالات اضطرابي نقش اساسي دارند با كمك روانشناس اين مشكل را حل كنيد.
براي آشنايي بيشتر درباره انواع اختلالات اضطرابي كليك كنيد.
نشانه ها و علائم استرس سخنراني چيست؟
اگر داراي استرس سخنراني هستيد پس حتما بسياري از علائم زير را در زمان سخنراني و يا قبل از آن تجربه كردهايد. شايد ترس از صحبت در جمع نداشته باشيد، اما ممكن است براي ارائه يك مطلب در دانشگاه، محل كار و يا حتي شركت در يك مسابقه خياباني اضطراب زيادي تحمل كنيد. با شناسايي علائم استرس در حين سخنراني ميتوانيد مهارت خود را در جمع بالا ببريد، برخي از اين علائم موارد زير را در برميگيرد.
- عرق كردن كف دست و پيشاني
- تپش قلب شديد و نامنظم
- لرزش دست و پا
- رنگ پريدگي، سرگيجه و خشكي دهان
- حالت تهوع، دل درد و دل پيچه
- تپق زدن در هنگام سخنراني
- لرزش صدا، بند آمدن و لكنت زبان (براي اطلاع بيشتر درباره لكنت زبان كليك كنيد).
- لرزش گونهها
- سرخ شدن و برافروختن
- داشتن استرس و دلشوره
براي آشنايي بيشتر درباره ترس از صحبت در جمع كليك كنيد.
چگونه بر استرس سخنراني پيروز شويم؟
سخنراني در مجامع عمومي ممكن است براي شما شبيه كابوس باشد، پس تمام تلاش خود را ميكنيد تا در جمع سخنراني نكنيد، اما يكي از راههاي پيشرفت مهارتهاي اجتماعي هر فردي سخنراني است كه با انجام تكنيكهاي موثر ميتوان تا حد زيادي ترس و اضطراب در هنگام سخنراني را كاهش داد.
1- ترس و وحشت خود را به هيجان تبديل كنيد
گاهي افراد سعي ميكنند خودشان را خونسرد نشان دهند و ترس و اضطرابي كه دارند را پنهان كنند، اما متاسفانه اين تكنيك موثر نيست، در حالي كه با تبديل ترس و اضطراب به هيجان، سخنراني بهتري خواهيد داشت، در هنگام سخنراني شايسته تر و مقتدرتر نيز ديده ميشويد.
ترس شما معمولا با سخنرانيهاي پي در پي به تدريج كاهش پيدا ميكند. داشتن استرس در اولين سخنرانيها طبيعي است. با آماده كردن مطالب و تجزيه، تحليل و تمرين آنها آمادگي بيشتري براي سخنراني خواهيد داشت.
2- وقتي با خودتان حرف ميزنيد از ضمير من استفاده نكنيد
وقتي كه ميخواهيد با خودتان حرف بزنيد اسم خودتان را خطاب كنيد و از ضمير من استفاده نكنيد، با اين كار گويي دوستتان را نصيحت ميكنيد و باعث ميشود در هنگام سخنراني بهتر عمل كنيد، همچنين با اين كار اعتماد به نفس خود را بالا ميبريد و ميتوانيد روي نكات مثبت خود تمركز كنيد.
به جاي اينكه بر ترس خود تمركز كنيد به اين مسئله فكر كنيد كه اطلاعات شما براي افراد زيادي مهم است و ميتوانيد با يك سخنراني با كيفيت، خود مشكلات افراد زيادي را حل كنيد. همچنين تلاش كنيد تا با افزايش مهارت هاي ارتباطي خود در راستاي يك سخنراني خوب گام برداريد. براي آگاهي بيشتر درباره مهارت هاي ارتباطي كليك كنيد.
3- با ديد مثبت به قضيه نگاه كنيد
معمولا در دورههاي سخنوري و فن بيان، اضطراب سخنراني همهٔ شركت كنندهها كاهش چشمگيري دارد، اما بعد از مدتي دوباره اضطراب سخنراني بعضي از آنها به حالت اوليه خود برميگردد.
دليل اين اتفاق تفاوت افراد در نگرش و ديد مثبت نسبت به دورههاي آموزشي است. كساني كه باور داشتند كه ميتوانند تغيير كنند، اين دورهها براي آنها مفيد بوده و نتيجهٔ خوبي گرفتند، اما كساني كه اين دورهها را بي فايده دانستند و باور داشتند كه تغيير ناپذير هستند، نتيجۀ مثبتي از اين دورهها نگرفتند و بعد از مدتي به حالت اوليه خود بازگشتند.
4- در صبح روز سخنراني ورزش را فراموش نكنيد
ورزش استرس را از طريق سيستم عصبي كاهش ميدهد. اگر در روز سخنراني استرس داريد بهتر است حواس خود را به محركهاي محيطي پرت كنيد و روي ترس خود تمركز نكنيد، براي اين كار ميتوانيد به پياده روي برويد و ورزش كنيد تا فشار اين استرس تا حد زيادي كاهش پيدا كند. تنفس عميق نيز تاثير زيادي در كاهش استرس دارد و باعث ميشود بتوانيد تنفس خود را كنترل كنيد، از تكنيك هاي تنفسي براي كاهش استرس استفاده كنيد.
براي آشنايي بيشتر با تكنيك تنفسي براي كاهش استرس كليك كنيد.
5- مانند يك فرد قدرتمند رفتار كنيد
زبان بدن و ارتباطات غير كلامي شما تاثير زيادي در نگرش ديگران نسبت به شما دارد بنابراين حتي اگر اعتماد به نفستان پايين است تمام تلاش خود را انجام دهيد تا فردي با عزت نفس و اعتماد به نفس بالا به نظر برسيد. براي اينكه خود را مقتدر نشان دهيد هرگز قوز نكنيد، زيرا باعث ميشود ضعيف به نظر برسيد، بايد تا جايي كه ميتوانيد خود را بزرگ نشان دهيد مثلا دست خود را به پهلو بگذاريد و صاف بايستيد، سر خود را بالا بگيريد و نفس عميق بكشيد زيرا با اين كار احساس مدير بودن ميكنيد و سخنراني شما تاثير بهتري دارد، بهتر است قبل از سخنراني اين حركات را با خود تمرين كنيد تا در هنگام سخنراني به مشكل نخوريد.
يادتان باشد تا جايي كه امكان دارد لغزش كلامي مثل (اوووم) نداشته باشيد و با استفاده از عبارتهايي مثل (بگذاريد طور ديگري توضيح دهم) اعتماد به نفس خود را به شنوندگان نشان دهيد و آنها را با خود همراه كنيد، سعي كنيد تمركز اصليتان بر سخنراني با كيفيت باشد تا بتوانيد تاثير مثبتي در شنوندگان بگذاريد.
براي شناخت بيشتر درباره ارتباطات غير كلامي كليك كنيد.
نكاتي براي ارائه يك سخنراني رضايت بخش
- ظاهر شما اهميت زيادي دارد و اگر پوشش مرتب و خوبي داشته باشيد به جذب مخاطبان كمك زيادي ميكند.
- اگر به خودتان اطمينان داشته باشيد و با اعتماد به نفس ظاهر شويد، حتي اگر استرس داريد و نگران هستيد تلاش كنيد تا زبان بدن شما استرس شما را نشان ندهد.
- كلاس را فعال نگه داريد و مخاطبان را تشويق كنيد تا از شما سوال بپرسند زيرا با اين كار كلاس از حالت يكنواختي در ميآيد و جذاب ميشود.
- با مخاطبان ارتباط چشمي داشته باشيد و لبخند بزنيد، اگر اين كار درست و به جا انجام شود، تاثير زيادي در نحوه اجراي سخنراني دارد.
- سعي كنيد يكنواخت و با يك تن صداي ثابت صحبت نكنيد و گاهي اوقات تن صداي خود را تغيير دهيد. از كلمات با معني و قابل درك استفاده كنيد و در گفتار خود روي كلمات مهم تاكيد كنيد و از كلمات كم اهميت عبور كنيد، سعي كنيد قبل و بعد از نكات مهم مكث كوتاهي داشته باشيد.
- سعي كنيد يك ليوان آب گرم همراه خود به محل سخنراني ببريد و با توجه به دماي محل سخنراني لباس مناسب بپوشيد. قبل از سخنراني نيز خود را در آيينه تماشا كنيد و يكبار در مقابل آن كل موضوعات سخنراني را مرور كنيد.
- در زمان سخنراني بر روي واكنش مخاطبان خود فكر نكنيد و بدانيد كه هميشه كساني هستند كه با خميازه كشيدن و يا تلفن صحبت كردن ممكن است باعث حواس پرتي شما شوند. پس روي كار خود تمركز كنيد.
كلام آخر درباره استرس سخنراني
اگر احساس ميكنيد به تنهايي نميتوانيد از پس اين مشكل برآييد حتما براي درمان استرس از كمك تخصصي مشاوره روانشناسي بهره مند شويد. مشاوره كنترل استرس به شما بهترين درمانها را ارائه ميدهد. در همين راستا مركز مشاوره حامي هنر زندگي با داشتن مشاوراني برجسته به شما كمك ميكند تا بتوانيد استرس سخنراني خود را به ميزان بسيار زيادي كاهش داده و از بين ببريد. اين مركز با ارائه راهكارها و اصول، در ارائه يك سخنراني بي عيب و نقص به شما ياري رسان خواهد بود.
براي اطلاع از روند دريافت مشاوره كنترل استرس و درمان استرس كليك كنيد.
سوالات متداول
علائم استرس سخنراني چيست؟
عرق كردن كف دست و پيشاني، تپش قلب شديد و نامنظم، لرزش دست و پا، رنگ پريدگي، سرگيجه و خشكي دهان، حالت تهوع، دل درد و دل پيچه، تپق زدن در هنگام سخنراني و لرزش صدا، بند آمدن و لكنت زبان معمولا از علائم رايج آن هستند.
براي آگاهي بيشتر درباره ديگر علائم استرس كليك كنيد.
براي دريافت مشاوره در زمينه استرس سخنراني مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق شماره 02122018502 و يا از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.
منبع: استرس سخنراني