خودآزاري در كودكان اوتيسم يكي از رفتارهاي شايع ومخربي است كه با بالاترين ريسك آسيب پذيري و صدمات پزشكي همراه ميباشد. حدود نيمي از اين كودكان در برهههايي از زندگي، اقداماتي در جهت آسيب رساندن به خود بروز ميدهند. خودآزاري در كودكان 12 ماهه نيز ممكن است ديده شود و در بسياري از موارد، مطابق با رشد كودك اين رفتارها متوقف ميشوند ولي در برخي از موارد ممكن است مسير رشد كودك سير نزولي داشته باشد و خود آزاري با جراحتهاي مكرر، بستري شدن در بيمارستانهاي رواني و حتي مرگ نيز همراه شود. در اين مقاله قصد داريم به بررسي دلايل احتمالي خودآزاري در كودكان اوتيسم و راهكارهاي درماني براي آن بپردازيم. براي آشنايي بيشتر با اختلالات طيف اوتيسم كليك كنيد.
منبع: خودآزاري در كودكان اوتيسم
خودآزاري در كودكان اوتيسم يكي از رفتارهاي شايع ومخربي است كه با بالاترين ريسك آسيب پذيري و صدمات پزشكي همراه ميباشد. حدود نيمي از اين كودكان در برهههايي از زندگي، اقداماتي در جهت آسيب رساندن به خود بروز ميدهند. خودآزاري در كودكان 12 ماهه نيز ممكن است ديده شود و در بسياري از موارد، مطابق با رشد كودك اين رفتارها متوقف ميشوند ولي در برخي از موارد ممكن است مسير رشد كودك سير نزولي داشته باشد و خود آزاري با جراحتهاي مكرر، بستري شدن در بيمارستانهاي رواني و حتي مرگ نيز همراه شود. در اين مقاله قصد داريم به بررسي دلايل احتمالي خودآزاري در كودكان اوتيسم و راهكارهاي درماني براي آن بپردازيم. براي آشنايي بيشتر با اختلالات طيف اوتيسم كليك كنيد.
منبع: خودآزاري در كودكان اوتيسم
خودآزاري در كودكان اوتيسم و پيامدهاي آن
خودآزاري به رفتارهايي گفته ميشود كه كودك با اقداماتي كه انجام ميدهد موجبات آسيب به خودش را فراهم ميكند و معمولا به شكلهاي مختلف مانند گاز گرفتن اندامهاي بدن، ضربه به سر يا كوبيدن سر به ديوار، چنگ زدن خود، فرو كردن انگشتان درون چشم و... ديده ميشود. خودآزاري پديده اي ترسناك است زيرا غريزه اصلي بشر براي محافظت از خود را نقض ميكند و از طرفي تمايل والدين براي محافظت از فرزندان به چالش كشيده ميشود. ديدن فرزندتان در شرايطي كه به خودش آسيب ميرساند ميتواند بسيار ناراحت كننده باشد و كيفيت زندگي شما و فرزندتان را تحت تاثيرات منفي قرار ميدهد.
دلايل تداوم و شدت يافتن رفتارهاي خودآزاري چيست؟
همان طور كه گفتيم رفتارهاي خود آسيبرسان ممكن است در كودكان نوپا نيز بروز يابد. ممكن است كودكي دو ساله خود را به زمين بيندازد، سرش را به شدت در مقابل گهواره تكان دهد و خودش را چنگ بزند. اما اين قبيل رفتارها معمولا در ابتدا حالتي نمايشي دارند و به مدت كوتاه ادامه مييابند. كودكتان زماني كه ياد ميگيرد از زبان و مهارتهاي اجتماعي براي مذاكره استفاده كند، خودآزاري نيز كاهش پيدا ميكند.
رفتارهاي كودك اوتيسم، ممكن است در اثر يك رويداد برانگيخته شوند و سپس توسط نوع واكنش شما يا ديگر مراقبين تقويت يا تضعيف شوند. بنابراين در صورتي كه كودك اوتيسم شما، با ضربه زدن به سر خود يا كشيدن موهايش دريابد كه ميتواند آنچه را خواهان آن است مانند توجه بزرگسالان، غذا، اسباب بازي يا فرار كردن از موقعيت استرس زا دريافت كند، اين رفتار احتمالا در آينده نيز تكرار خواهد شد. اجتناب از موقعيت استرس زا براي كودكان اوتيسم ميتواند شامل رويارويي با هر موقعيت اجتماعي، جلسات درماني، كار در مدرسه يا اجتناب از صداهاي بلند باشد.
براي كسب اطلاعات بيشتر در زمينه علائم اوتيسم كليك كنيد.
دلايل بروز رفتارهاي خودآزاري در كودكان اوتيسم
براي متوقف كردن رفتاري خودآزاري، ابتدا بايد بدانيد چه چيزي باعث بروز اين گونه رفتارها ميشود. يك پروسه سه مرحله اي براي پيدا كردن علت لازم است بررسي شود. در ابتدا پيش متخصص برويد. متخصص ممكن است به دنبال يك علت پزشكي مانند عفونت گوش يا سندرومهاي وابسته به ژنتيك باشد.
در مرحله بعدي به شرايط يا موقعيتهايي كه باعث افزايش رفتار خود آسيبرسان ميشود توجه داشته باشيد و آن را مورد تحليل قرار دهيد. در مرحله سوم بايد در نظر داشته باشيد كه اين رفتارهاي خود آسيب رسان با چه هدفي انجام ميشوند چرا كه اين شيوه برخورد با خود، نوعي رفتار خود تحريكي است كه به صورت مداوم انجام ميشود كه از لحاظ حسي فرد برانگيخته شود.
براي كسب اطلاعات بيشتر درباره اختلالات عصبي رشدي كليك كنيد.
روشهاي درماني خودآزاري در كودكان اوتيسم
يكي از روشهاي درماني موثر جهت كاهش و درمان خودآزاري، آموزش و تقويت رفتارهاي سازگارانه و مفيدي است كه كودك مبتلا به طيف اوتيسم انجام ميدهد تا بتوان رفتارهاي خود آزاري و آسيب به خود را جايگزين رفتارهاي مثبت و سازنده كرد. آموزش شيوههاي ارتباط عملكردي باعث ميشود كه كودكتان بتواند به شيوههاي موثرتري آنچه را ميخواهد، درخواست كند.
به عنوان مثال زماني كه كودك بتواند با اشاره به عكسي، خواسته خود را بيان كند احتمال ضربه زدن به سر يا ديگر آسيبها كاهش مييابد. رفتارهاي مطلوب جايگرين رفتارهاي آسيبرسان ميشود. متخصصان با تدوين برنامههاي رفتاري به شما، مراقبين يا معلمان كمك ميكنند تا بتوانيد طي پروسه درماني، رفتارهاي مثبت در كودكتان افزايش يابد و همچنين آسيب به خود كاهش پيدا كند.
براي كسب اطلاعات بيشتر در زمينه كودكان استثنايي كليك كنيد.
براي درمان خودآزاري در كودكان اوتيسم، از روشهاي درمان دارويي نيز ميتوان بهره گرفت. داروي آريپيپرازول و ريسپريدون معمولا براي درمان خودآزاري در كودكان اوتيسم تجويز ميشوند چرا كه تحريك پذيري در كودكان اوتيسم به صورت تنش، پرخاشگري و آسيب به خود بروز پيدا ميكند. البته اين داروها داراي عوارض جانبي مانند خستگي، افزايش وزن و حركات غير ارادي هستند. حدود 70 درصد افرادي كه اوتيسم دارند، به اختلالهاي رواني ديگري نيز مبتلا هستند به همين دليل پزشك ممكن است داروهاي ديگري جهت درمان اضطراب، افسردگي، بيش فعالي يا ديگر اختلالات رواني تجويز كند.
سوالات متداول
تشخيص خودآزاري اوتيسم در چه سني ممكن است؟
تشخيص به موقع رفتارهاي خودآزاري در كودكان اوتيسم در سنين يك تا دو سالگي امكان پذير است؛ مداخله زود هنگام زماني كه مغز كودكتان بيشترين پذيرش را براي روشهاي درماني و افزايش مهارتهاي زباني و اجتماعي و رفتاري دارد ميتواند اثربخشي روشهاي درماني را تا حد زيادي افزايش دهد.
خودآزاري به چه دليل در كودكان اوتيسم بروز مييابد؟
معمولا والدين اذعان ميكنند كه كودكشان به طور تصادفي يك رفتاري انجام ميدهد و بعد متوجه ميشوند كه رفتار تكرار ميشود ولي واقعيت اين است كه او براي رسيدن به خواسته يا هدفي اين كار را انجام ميدهد. تهيه برنامههاي رفتاري ساده توسط متخصصين براي كودك اوتيسم به شما كمك ميكند تا با موفقيت بيشتري بتوانيد رفتارهاي خود آسيب رسان او را كنترل كنيد. براي مديريت شرايط فرزندتان حتما مشاوره كودك دريافت كنيد.
براي دريافت مشاوره در زمينه كودكان اوتيسم مي توانيد با مشاوران مركز مشاوره روانشناسي حامي هنر زندگي از طريق شماره 02122018502 و يا از طريق تلفن ثابت از كل كشور با شماره 9099075228 و از تهران با شماره 9092305265 تماس بگيريد.